Infostealer op je apparaat? Voorkom verdere schade met deze 3 stappen

Een infostealer-infectie betekent dat je gegevens in handen zijn van cybercriminelen. Heb je een alert gekregen van een infostealer-infectie op je apparaat? Dan is het belangrijk om snel te handelen. Zo voorkom je verdere schade. In deze gids lees je wat een infostealer-infectie betekent en welke drie stappen je moet zetten om de gevolgen te beperken.

Deze gids is bedoeld voor particulieren van wie het apparaat besmet is met een infostealer.

Wat betekent een infostealer-infectie?

Een infostealer is malware die gevoelige informatie van je apparaat steelt. Is je apparaat geïnfecteerd? Houd dan rekening met het volgende:

Je apparaat is gecompromitteerd

Aanvallers kunnen je mogelijk op afstand bespioneren. Gebruik het apparaat niet totdat het volledig is opgeschoond (zie stap 2).

Al je informatie kan gestolen zijn

Het kan gaan om de volgende gegevens:

• Inloggegevens en wachtwoorden: Gebruikersnamen en wachtwoorden van alle accounts die je vanaf het apparaat hebt gebruikt.

• Session tokens: Hiermee kunnen aanvallers tweestapsverificatie omzeilen zolang de sessie actief is. Dit geldt voor alle logins op het apparaat.

• Lokale bestanden: Documenten in je map Downloads of andere opgeslagen bestanden, zoals kopieën van je paspoort.

• Financiële gegevens: Denk aan creditcardgegevens en bankrekeningnummers.

• Cryptowallets: Wallets en private keys van cryptoaccounts zijn een specifiek doelwit.

• Browsergegevens: Waaronder je browsegeschiedenis en opgeslagen cookies.

• Screenshots: Infostealers kunnen screenshots van je scherm maken.‍

• Apparaateigenschappen: Zoals besturingssysteem, hostname en IP-adres.

Je accounts zijn mogelijk misbruikt

Het is mogelijk dat iemand al op je accounts heeft ingelogd om ze te misbruiken.

Wat is een session token? Session tokens zijn digitale sleutels die ervoor zorgen dat je ingelogd blijft. Ze worden op je computer opgeslagen. Aanvallers kunnen ze gebruiken om direct in te loggen, zonder je wachtwoord.

Wat moet ik doen?

Stap 1: wijzig al je wachtwoorden vanaf een schoon apparaat

Je apparaat is gecompromitteerd, dus gebruik voor deze stap een schoon apparaat: een computer die niet besmet is.

Wijzig de wachtwoorden van je accounts en begin met de belangrijkste, zoals:

• Wachtwoordmanager

• E-mailaccounts

• Clouddiensten

• Social media

Tip: Beëindig waar mogelijk actieve sessies, zodat aanvallers er geen toegang meer toe hebben.

Stap 2: verwijder de malware van je apparaat

Het virus draait op je apparaat. Het is cruciaal om je apparaat grondig op te schonen voordat je het weer gebruikt. Je hebt twee opties:

‍

Optie 1: gebruik een goede antivirusoplossing

Installeer een betrouwbare antivirusoplossing om je apparaat te scannen en de malware te verwijderen. Wij raden Sophos Home aan, omdat het infostealers goed detecteert.

Let op: Veel andere antivirusoplossingen presteren slecht tegen infostealers en zijn daarom onvoldoende.

Optie 2: zet je apparaat terug naar de fabrieksinstellingen

Je kunt ook alle geïnstalleerde programma's (inclusief de malware) verwijderen door je apparaat terug te zetten naar de fabrieksinstellingen. Dit is een effectieve methode, maar je verliest in feite alle lokaal opgeslagen gegevens.

Let op: Een back-up terugzetten is riskant. Als de malware in de back-up zit, wordt die opnieuw geïnstalleerd. Zet alleen bestanden terug waarvan je zeker weet dat ze veilig zijn, zoals foto's of contacten.

Terug naar fabrieksinstellingen en toch je bestanden behouden? Microsoft biedt een veilige optie om infostealers te verwijderen en je bestanden te behouden. Kies daarvoor de optie “Mijn bestanden behouden” en daarna “Downloaden via de cloud”. De handleiding vind je hier.

Stap 3: beperk verdere schade

Met de stappen hierboven heb je de directe gevolgen beperkt. Neem daarnaast deze maatregelen om verdere schade te voorkomen:

Neem contact op met betrokken partijen en personen

• Werkgever: Heb je het apparaat zakelijk gebruikt? Meld dit dan bij het IT-team.

• Bank: Heb je vanaf het apparaat ingelogd bij je bank? Informeer de bank dan over de infectie.

• Contacten: Waarschuw vrienden en familie dat je accounts mogelijk gehackt zijn. Vraag ze om verdachte berichten, zoals phishinglinks, aan je te melden.

Controleer je accounts op verdachte activiteit

Controleer je accounts op verdachte activiteit en neem contact op met de aanbieder als je iets ongebruikelijks ziet. Let op:

• Onbekende logins of apparaten

• Onbevoegde betalingen of bestellingen

• Berichten vanaf je account die je niet herkent

Beveilig je apparaat en accounts

Bescherm je apparaat en accounts om toekomstige infecties zoveel mogelijk te voorkomen. Neem de volgende maatregelen:

• Schakel waar mogelijk MFA in.

• Installeer een goede antivirusoplossing en houd die up-to-date.

• Voer systeemupdates direct uit (stel automatische updates in).

• Gebruik een wachtwoordmanager om unieke, sterke wachtwoorden te maken.

Blijf alert: verhoogd risico na een infectie

Mensen die met een infostealer-infectie te maken hebben gehad, blijven vaak lange tijd een doelwit voor cybercriminelen. Er kan namelijk veel persoonlijke informatie zijn blootgelegd, die vatbaar is voor misbruik. Op basis van je activiteiten kunnen aanvallers bijvoorbeeld je interesses achterhalen of zien bij welke diensten je een abonnement hebt. Die informatie kunnen ze gebruiken om je gericht te misleiden.

Daardoor is de kans groter dat je phishingmails ontvangt of met andere vormen van fraude te maken krijgt. Blijf daarom alert op verdachte berichten of activiteiten.

Wees je bewust van de risico's, maar raak niet in paniek: als je de stappen in dit artikel hebt gevolgd, ben je goed beschermd. Door alert te blijven en de juiste voorzorgsmaatregelen te nemen, blijf je online veilig.

Tot slot

Door snel te handelen en deze stappen zorgvuldig te volgen, voorkom je verdere schade.

Met deze acties krijg je weer grip op de situatie en bescherm je je gegevens beter. Heb je vragen of hulp nodig? Neem dan contact op met de Fraudehelpdesk voor advies.