Waarom groeit het infostealer-risico zo snel?

De afgelopen jaren hebben veel organisaties effectieve maatregelen genomen om hun netwerken te beveiligen en het risico op phishingaanvallen te verkleinen. Daardoor zijn traditionele aanvalsmethoden een stuk minder effectief geworden. Dat is een groot probleem voor cybercriminelen, want hun hele ecosysteem draait op succesvolle aanvallen.

1. Infostealers zijn eenvoudig te gebruiken

Een belangrijke factor is dat infostealers steeds gebruiksvriendelijker zijn geworden. Cybercriminelen hebben de interfaces en functies van infostealers geoptimaliseerd, waardoor een breder publiek ermee aan de slag kan, ook zonder veel technische kennis. Veel van deze tools worden aangeboden met gebruiksvriendelijke handleidingen en support, zodat ook minder ervaren aanvallers ze effectief kunnen inzetten. Dat verlaagt de drempel tot cybercriminaliteit: aanvallers met weinig technische kennis boeken met relatief weinig moeite succes.

‍

2. BYOD is in opmars

Door de groei van hybride werken en thuiswerken neemt het gebruik van Bring Your Own Device (BYOD) binnen organisaties snel toe. In een onderzoek uitgevoerd door HP gaf 48% van de 8.000 respondenten aan dat BYOD in hun organisatie voorkwam. 74% verwachtte dat dit verder zou toenemen.

Hoe meer slecht beveiligde persoonlijke apparaten in zakelijke omgevingen worden gebruikt, hoe meer kansen infostealers krijgen om schade aan te richten. Daarbij is de schatting van 48% uit het HP-onderzoek waarschijnlijk aan de voorzichtige kant. Ook in organisaties waar unmanaged devices naast beheerde apparaten toegang hebben, krijgen infostealers volop kansen. Zelfs zonder actief BYOD-beleid kunnen infostealers dus vaak hun gang gaan.

3. Het groeiende belang van identiteit

Naast de opkomst van BYOD zien we ook het groeiende belang van digitale identiteit. Veel organisaties stappen over op cloudapplicaties, waarbij toegang tot systemen niet meer via het interne netwerk loopt, maar via identiteitsbeheer. Daardoor worden inloggegevens en session tokens een belangrijk doelwit voor cybercriminelen.

Infostealers spelen hierop in door session tokens en inloggegevens te stelen. Zo krijgen aanvallers toegang tot gevoelige systemen zonder complexe aanvallen. Hebben ze de juiste inloggegevens eenmaal in handen, dan loggen ze eenvoudig in en werken ze alsof ze een legitieme gebruiker zijn. Dat verklaart de verschuiving die IBM omschrijft als “inloggen in plaats van inbreken.”

4. De wapenwedloop tussen zakelijke antivirusoplossingen en malwaremakers

Een andere reden voor de groei van infostealers is de voortdurende wapenwedloop tussen zakelijke antivirusoplossingen en malwaremakers. Zakelijke antivirussoftware is steeds geavanceerder geworden. Ze combineert signature-based detectie, die malware herkent aan bekende vingerafdrukken, met uitgebreide heuristische detectie, die het gedrag van bestanden en processen continu analyseert om verdachte activiteiten op te sporen.

Antivirusoplossingen voor consumenten lopen vaak achter, vooral op het gebied van heuristische detectie. Veel consumenten willen namelijk niet betalen voor premium antivirusoplossingen, waardoor er minder geld is om effectievere beveiligingstechnologie te ontwikkelen. Daardoor kunnen deze oplossingen infostealer-infecties vaak niet goed detecteren, en dat biedt infostealers een kans. Door deze zwakkere systemen aan te vallen met malware die oorspronkelijk is ontworpen om zelfs zakelijke antivirussystemen te omzeilen, boekten cybercriminelen snel grote successen.

‍‍

5. Het vliegwieleffect van het criminele ecosysteem

Infostealers profiteren ook van het groeiende criminele ecosysteem. Er zijn bloeiende marktplaatsen voor gestolen inloggegevens en session tokens, die cybercriminelen in bulk verhandelen. Op deze illegale markten kunnen zelfs criminelen zonder technische vaardigheden eenvoudig toegang tot accounts en systemen kopen.

Dit ecosysteem zorgt voor een vliegwieleffect: hoe meer gestolen data beschikbaar is, hoe aantrekkelijker het voor criminelen wordt om te investeren in het verspreiden van infostealers. Dat maakt het voor organisaties moeilijker om zich te beschermen, want elke geslaagde aanval maakt het probleem alleen maar groter. De lucratieve markt trekt nieuwe criminelen aan, waardoor zowel de vraag naar gestolen data als het aanbod van infostealers toeneemt.

Conclusie

De snelle groei van het infostealer-risico is het gevolg van meerdere factoren: het toenemende gebruiksgemak van infostealers, de opkomst van BYOD, de groeiende rol van digitale identiteit, de wapenwedloop tussen malwaremakers en zakelijke antivirusoplossingen, en het vliegwieleffect van het criminele ecosysteem. Welke factor het belangrijkst is, is lastig te zeggen. Samen laten deze trends zien dat we een nieuw tijdperk zijn ingegaan, en wat de drijvende krachten achter de infostealer-revolutie zijn.